Nguyễn Cảnh
Thanh Chương toàn thư
Nguyễn Cảnh là một họ của người Việt, phát tích từ làng Ngọc Sơn, huyện Thanh Chương, tỉnh Nghệ An.
Mục lục |
Nguồn gốc
Thủy tổ họ Nguyễn Cảnh là Nguyễn Cảnh Lữ người Thiên Lý huyện Đông Triều tỉnh Quảng Ninh. Cuối đời Hồ, giặc Minh xâm lược nước ta, khắp nơi loạn lạc, ông theo đoàn người chạy giặc đến Gia Viễn tỉnh Ninh Bình. Sau lại lánh nạn ở Tuần Lễ, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh, thời buổi loạn lạc nay đây mai đó vô chừng. Kịp đến lúc Lê Thái Tổ dấy binh ở Lam Sơn rồi trừ diệt giặc Minh, thiên hạ đại định. Cảnh Lữ dời đến bên sông Lam, lần theo các xã Tràng Các, Hoa Lâm, Đông Liệt rồi đất Ngọc Sơn huyện Thanh Chương làm nghề đưa đò ngang, chở người qua sông kiếm tiềm độ nhật.
Năm Canh Tuất 1430, nhân việc triều đình rà soát lại hộ tịch, lại thấy đất Ngọc Sơn là nơi hội tụ khí thiêng nên Cảnh Lữ xin nhập tịch vào làng.
Kể từ đó đến nay dòng họ Nguyễn Cảnh ngày càng phát triển và đã có 25 thế hệ. Theo thời gian, chung sức cùng các dòng họ khác, họ Nguyễn Cảnh sinh sôi nảy nở và đã trở thành một dòng họ lớn không chỉ ở Nghệ An mà còn khắp mọi miền đất nước.
Nguyễn Cảnh trong cộng đồng các dân tộc Việt
Họ Nguyễn Cảnh phát tích từ đất Thanh Chương với Thủy tổ là Cảnh Lữ. Cảnh Lữ sinh Cảnh Luật, Luật lại sinh Cảnh Cảnh vẫn làm nghề chèo đò ngang trên sông Lam và làm thuốc chữa bệnh cứu người. Đến đời thứ tư có Nguyễn Cảnh Huy chiêu tập binh mã rồi theo sự nghiệp Trung Hưng nhà Lê, nên con cháu từ đó phát triển vượt bậc, kế tục làm tướng nhiều đời quý thịnh, nổi bật có Binh bộ Thượng thư Thái phó Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan, Thái bảo Tả Tư không Thư quận công Nguyễn Cảnh Kiên, Thiếu phó Đô Úy Tả Tư mã Thắng quận công Nguyễn Cảnh Hà, Tả đô đốc Phó tướng Liêu quận công Nguyễn Cảnh Quế,...
Thời hiện đại con cháu dòng họ Nguyễn Cảnh có nhiều người là quan chức, cán bộ cao cấp như Nguyễn Cảnh Dinh, Nguyễn Song Tùng, Nguyễn Cảnh Toàn, Nguyễn Cảnh Hiền, ...
Di sản
Qua quá trình phát triển của dòng họ, các vị tổ đã để lại nhiều di sản cho con cháu:
- Sách dạy làm thuốc[1],
- Các tác phẩm thơ văn bằng chữ Nôm và chữ Hán, tiêu biểu có: Hoan Châu ký,...
- Võ học: Thái cực Trường sinh đạo
- Nhiều sắc phong của các triều đại ban tặng cho các vị tổ. Hiện nay con cháu còn giữ được 38 đạo sắc phong.
- Lễ hội dòng họ Nguyễn Cảnh: Thập niên sự lễ
Nhà thờ
- Nhà thờ chi trưởng tại Kẻ Ó xã Thanh Yên thờ Nguyễn Cảnh Noãn (con thứ 1 của Nguyễn Cảnh Huy), Chi trưởng của toàn họ Nguyễn Cảnh.
- Sắc chỉ triều đình nhà Lê lập đền thờ chính của ông Nguyễn Cảnh Hoan ở thôn Chân Ngọc, xã Đồng Văn, huyện Thanh Chương[2].
- Nhà thờ tại xã Tràng Sơn huyện Đô Lương thờ Nguyễn Cảnh Hoan được xây dựng năm 1602, đã được trùng tu nhiều lần là Di tích lịch sử Văn hóa.
- Nhà thờ Chi thứ 2 tại thôn Lộc Sơn xã Thanh Hưng Thanh Chương, Nghệ An Xây dựng vào khoảng (1540-1546) Thờ: Phúc Khánh Quận Công Nguyễn Cảnh Huy, Thái Phó Tấn Quốc Công Nguyễn Cảnh Hoan (con thứ 2 của Nguyễn Cảnh Huy), Thụy Trung Hầu Nguyễn Cảnh Hải (Con trai đầu của Nguyễn Cảnh Hoan), Cai lệ Hầu Nguyễn Cảnh Truy.(Đang làm hồ sơ công nhận di tích cấp tỉnh và cấp quốc gia)
- Nhà thờ chi thứ 3,thứ 5 ở xã Thanh Ngọc Thờ Trung Quận công Nguyễn Cảnh Hân (con thứ 3 của Nguyễn Cảnh Huy), Lập Quận công Nguyễn Cảnh Chiêu (con thứ 5 của Nguyễn Cảnh Huy).
- Phủ thờ tại xã Thanh Văn chi thứ 4 thờ Cường Quận Công Nguyễn Cảnh Vạn (con thứ 4 của Nguyễn Cảnh Huy), .
- Nhà thờ liên chi họ Nguyễn Cảnh phía Nam tại xã Phước Tân, huyện Long Thành, tỉnh Đồng Nai.
- Nhà thờ các chi, các đền thờ và phối thờ Thái phó Tấn quốc công Nguyễn Cảnh Hoan: Đền Hữu ở xã Thanh Yên, Phủ Thanh Ngọc ở xã Thanh Ngọc, Đền Phú Thọ - Đô Lương, ...
- Thanh minh tạo mộ vào ngày 10/3 âm lịch và lễ tổ tại Miếu thờ Cồn Vệ xã Ngọc Sơn Thanh Chương Nghệ An.
Hiện nay tại xã Ngọc Sơn họ Nguyễn Cảnh và chính quyền đang thảo luận về việc đại tu bổ Đình Ngọc Sơn. Đình Ngọc Sơn thờ thành hoàng làng nhưng Thủy tổ họ Nguyễn Cảnh có công xây dựng.
Gương sáng
Tam Thái, tam Thiếu, tam Tư,...
- Đồng tri khu mật viện, Tham mưu quân sự Nguyễn Cảnh Chân
- Thái bảo: Nguyễn Cảnh Dị
- Thái phó, Thượng thư Bộ Binh, Tấn quốc công: Nguyễn Cảnh Hoan
- Thái bảo, Tả Tư không kiêm Thái Y viện chưởng: Nguyễn Cảnh Kiên
- Thiếu phó, Tả Tư mã: Nguyễn Cảnh Hà
Quốc công, Quận công
|
Hầu tước
|
|
Thời Hiện Đại
- Nguyễn Cảnh Dinh: Nguyên Ủy viên trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Thủy lợi, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước.
- Nguyễn Cảnh Toàn: GS-TSKH, Nguyên Thứ trưởng Bộ giáo dục.
- Nguyễn Song Tùng: Nguyên Thứ trưởng Bộ lao động.
- Nguyễn Cảnh Hiền: Thiếu tướng, Phó tư lệnh Bộ đội biên phòng Việt Nam.
- Nguyễn Cảnh Tuấn: Đại tá, Nguyên Chỉ huy trưởng Bộ đội Biên phòng Nghệ An.
- Nguyễn Cảnh Lương: PGS.TS. Hiệu phó Trường Đại học Bách khoa Hà Nội.
- Nguyễn Cảnh Sáu: Đại tá, Nguyên Hiệu phó Trường Sỹ quan Công binh.
- Nguyễn Cảnh Đương: TS Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nội vụ Hà Nội.
- Nguyễn Cảnh Huệ:PGS,Tiến sĩ Sử học -Nguyên Hiệu phó ĐH Đà Lạt.
- Nguyễn Cảnh Minh: PGS.TS Nhà giáo ưu tú Trường ĐHSP Hà Nội.
- Nguyễn Cảnh Tuấn: PGS.TS Phó Chủ tịch Hội đồng Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông.
- Nguyễn Xuân Thắng: Tổng thư ký Ủy ban UNESCO Việt Nam.
- Nguyễn Cảnh Sơn: Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty T-M Trans Vietnam Investment.
- Nguyễn Cảnh Hồng: Tổng Giám đốc Eurowindow.
- Nguyễn Cảnh Dần: Trung úy, Liệt sỹ, Anh hùng LLVTND.
- Nguyễn Cảnh Hào: TS, Huy chương bạc toán quốc tế năm 1997.
- Nguyễn Cảnh Vinh:TS,Đại tá Học Viện Lục Quân Đà Lạt.
- Nguyễn Cảnh Việt:Tổng giám đốc Tổng công ty Hằng hải Việt Nam.
- Nguyễn Cảnh Nam.
http://www.nguyencanh.com.vn/Tulieu/Hoan%20Chau%20Ky/Loigioithieu.htm
